Trudno rozważać rolę i powołanie kobiety w Kościele, gdyż wydaje się, że niemal wszystko na ten temat zostało już dawno powiedziane. Szczególnie jest to trudne w kontekście tematyki związanej z posługą diakonisy. Chociaż, zgodnie z zachowanymi świadectwami historycznymi, funkcja diakonisy w Kościele prawosławnym zanikła w XIV w. wciąż aktualne są wartości i wysokie wymagania moralne, jakie były z tą posługą związane.  Stanowią one doskonały punkt wyjścia w rozważaniach na temat wyzwań, przed którymi stają kobiety współcześnie.

Niewątpliwie, kapłan jest to bowiem ktoś, komu Bóg zaproponował specyficzne powołanie. Dlatego prawdziwym kapłanem nie może zostać każdy, lecz wyłącznie ten, kto został do tego powołany. Ten stan duszy i wewnętrzne przekonanie, które nazywamy powołaniem, jest darem Bożym i często zaskakuje nawet samego obdarowanego. Jest ono dane człowiekowi niezależnie od okresu życia.

 W tym roku obchodzimy 110 rocznicę urodzin św. Grzegorza Peradze. W moich rozważaniach chciałbym jednak uniknąć mówienia o świętym wyłącznie jako naukowcu: profesorze i wykładowcy. Kolejna rocznica jego męczeńskiej śmierci skłania mnie raczej do rozważenia świadectwa św. Grzegorza Peradze jako kapłana, mnicha i męczennika. Jego postawa, w tym także jako naukowca, była bowiem nie tylko rezultatem umiejętnego rozpoznania swoich zdolności intelektualnych i ich rozwoju.

Zdecydowałem się podjąć kwestię znaczenia prawosławnego monastycyzmu dla formacji duchowej współczesnego człowieka. Zagadnienie jest bardzo szerokie i wielowątkowe, a czasu dość niewiele. Dlatego skoncentruję się jedynie na niektórych kwestiach, które wydały mi się istotne w kontekście tematyki tej konferencji.