Chrystus mówi: „O rodzie bez wiary! Jak długo będę z wami? Dokąd będę was znosił?” Słuchając tych słów dotykamy bardzo ważnego problemu nie tylko w życiu człowieka, lecz także całego stworzenia, mianowicie problemu wiary. Wokół niego koncentruje się życie całego stworzenia, gdyż człowiek, stworzony na Boży obraz i podobieństwo, jest ukoronowaniem stworzenia. Świat jawi się takim, jakim jest człowiek, odzwierciedla jego postawę i problemy, lęki, fobie, zło, szaleństwo, rozpacz, nienawiść i głupotę.

Zdecydowałem się podjąć kwestię znaczenia prawosławnego monastycyzmu dla formacji duchowej współczesnego człowieka. Zagadnienie jest bardzo szerokie i wielowątkowe, a czasu dość niewiele. Dlatego skoncentruję się jedynie na niektórych kwestiach, które wydały mi się istotne w kontekście tematyki tej konferencji.

Przyjmuje się, że katolikos Jan I Mandakuni (Hovhannes Mandakuni) zasiadał na tronie patriarchy (katolikosa) Kościoła Ormiańskiego w latach 478 – 490. Tym niemniej dokładne ramy czasowe życia patriarchy nie zostały jak dotąd sprecyzowane. Niewiele również wiadomo na temat jego działalności przed objęciem funkcji katolikosa.

Do Chrystusa przychodzą w ciągu całego Jego życia różni ludzie. Niektórzy szukają konkretnego wsparcia, inni zaś stawiają Mu ważne pytania. Osoba Syna Bożego wywołuje poruszenie ludzkiego serca i umysłu. Ten fakt świadczy o tym, że Ewangelia jest księgą nadziei, Dobrą Nowiną dla ludzi wiary, którzy z ufnością szukają spotkania z Jezusem Chrystusem.

W dniu dzisiejszym, czyli w pierwszą niedzielę Wielkiego Postu, Cerkiew obchodzi święto zwane Triumfem Prawosławia, lub inaczej Triumfem Ortodoksji. Zostało ono ustanowione w roku 843 na pamiątkę zwycięstwa Chrześcijaństwa nad herezją ikonoklazmu. Dzisiejsze święto jest zatem wspomnieniem szczególnego wydarzenia w historii Cerkwi i zarazem zamknięciem pewnego etapu w jej dziejach.

Wysłuchaliśmy fragmentu świętej Ewangelii, w którym spotykamy człowieka, który zadaje fundamentalne, jakże bliskie nam wszystkim pytanie: „co dobrego mam czynić, aby otrzymać życie wieczne”? Jezus zaś odpowiedział mu: „Czemu nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko sam Bóg. Znasz przykazania: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, czcij swego ojca i matkę”. W tych słowach Chrystus wyraźnie odwołuje się do Dziesięciorga Przykazań, ale traktuje je niejako „po swojemu”. Nie cytuje ich w zwykłej kolejności.

Ewangelia zwraca naszą uwagę na słowa Chrystusa wypowiedziane do uczniów w tzw. Kazaniu na Górze: „Światłem ciała jest oko. Jeśli więc twoje oko jest zdrowe, całe twoje ciało będzie w świetle. Lecz jeśli twoje oko jest chore, całe twoje ciało będzie w ciemności. Jeśli więc światło, które jest w tobie, jest ciemnością, jakże wielka to ciemność!”

Dzisiaj, we wszystkich prawosławnych cerkwiach na świecie czytany jest fragment Świętej Ewangelii mówiący o św. Józefie z Arymatei, znakomitym członku Rady – Sanhedrynu, który udał się do Piłata prosić o ciało ukrzyżowanego Zbawiciela.  Oczyma duszy dostrzegamy pusty grób i anioła, siedzącego na kamiennej płycie, gdzie złożone zostało ciało Chrystusa. W naszych uszach brzmią słowa skierowane przez anioła do niewiast: „Nie bójcie się! Szukacie Jezusa Nazareńskiego, ukrzyżowanego.