W tym roku obchodzimy 110 rocznicę urodzin św. Grzegorza Peradze. W moich rozważaniach chciałbym jednak uniknąć mówienia o świętym wyłącznie jako naukowcu: profesorze i wykładowcy. Kolejna rocznica jego męczeńskiej śmierci skłania mnie raczej do rozważenia świadectwa św. Grzegorza Peradze jako kapłana, mnicha i męczennika. Jego postawa, w tym także jako naukowca, była bowiem nie tylko rezultatem umiejętnego rozpoznania swoich zdolności intelektualnych i ich rozwoju.

Modlitwy poranne

Nasz Bóg i Zbawiciel Jezus Chrystus stawia nam dzisiaj przed oczami obraz winnicy. Wskazuje na tego, kto ją założył – jej gospodarza i właściciela, który zbudował ją, „otoczył murem, wykopał w niej tłocznię i zbudował wieżę”. Następnie słyszymy o ludziach, którym właściciel oddał w dzierżawę owoc swego trudu, aby również i oni trudzili się w niej i mieli korzyści ze swej pracy.

Jedną z najważniejszych i podstawowych wartości jest życie i zdrowie człowieka. Ochronie tych wartości jest poświęcone działanie wszystkich pracowników zawodów medycznych. To, co łączy i spaja zawody medyczne jest związane z dobrem pacjenta, czyli z ochroną jego życia i zdrowia, poszanowaniem jego godności i autonomii. Działania na rzecz dobra człowieka wymaga wiedzy o człowieku. Poznanie człowieka jest elementem wspólnym medycyny i innych nauk, w tym także psychologii, filozofii oraz teologii.

Zdecydowałem się podjąć kwestię znaczenia prawosławnego monastycyzmu dla formacji duchowej współczesnego człowieka. Zagadnienie jest bardzo szerokie i wielowątkowe, a czasu dość niewiele. Dlatego skoncentruję się jedynie na niektórych kwestiach, które wydały mi się istotne w kontekście tematyki tej konferencji.

Przyjmuje się, że katolikos Jan I Mandakuni (Hovhannes Mandakuni) zasiadał na tronie patriarchy (katolikosa) Kościoła Ormiańskiego w latach 478 – 490. Tym niemniej dokładne ramy czasowe życia patriarchy nie zostały jak dotąd sprecyzowane. Niewiele również wiadomo na temat jego działalności przed objęciem funkcji katolikosa.

Do Chrystusa przychodzą w ciągu całego Jego życia różni ludzie. Niektórzy szukają konkretnego wsparcia, inni zaś stawiają Mu ważne pytania. Osoba Syna Bożego wywołuje poruszenie ludzkiego serca i umysłu. Ten fakt świadczy o tym, że Ewangelia jest księgą nadziei, Dobrą Nowiną dla ludzi wiary, którzy z ufnością szukają spotkania z Jezusem Chrystusem.

Wysłuchaliśmy fragmentu świętej Ewangelii, w którym spotykamy człowieka, który zadaje fundamentalne, jakże bliskie nam wszystkim pytanie: „co dobrego mam czynić, aby otrzymać życie wieczne”? Jezus zaś odpowiedział mu: „Czemu nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko sam Bóg. Znasz przykazania: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie, czcij swego ojca i matkę”. W tych słowach Chrystus wyraźnie odwołuje się do Dziesięciorga Przykazań, ale traktuje je niejako „po swojemu”. Nie cytuje ich w zwykłej kolejności.

Ewangelia zwraca naszą uwagę na słowa Chrystusa wypowiedziane do uczniów w tzw. Kazaniu na Górze: „Światłem ciała jest oko. Jeśli więc twoje oko jest zdrowe, całe twoje ciało będzie w świetle. Lecz jeśli twoje oko jest chore, całe twoje ciało będzie w ciemności. Jeśli więc światło, które jest w tobie, jest ciemnością, jakże wielka to ciemność!”